GŁODÓWKA - CZY WARTO?

2018-03-26
GŁODÓWKA - CZY WARTO?

Głodówka nazywana także postem to świadome i trwające określony czas powstrzymanie się od spożywania wszystkich lub niektórych pokarmów. Istnieje wiele form postu, np. zupełny (tylko o wodzie), niezupełny (dopuszczający spożywanie np. chleba i wody lub warzyw i owoców), krótko- oraz długotrwały (trwający ponad tydzień). Pościmy zazwyczaj w okresie poprzedzającym Święta Wielkanocne najczęściej rezygnując w piątek z jedzenia mięsa. Niektórzy w tym czasie dodatkowo eliminują ze swojego jadłospisu słodycze, bądź nie piją alkoholu. Jednak poza aspektem religijnym post może mieć również charakter zdrowotny.

Zmiany w organizmie zachodzące podczas głodzenia.

Na początku stosowania głodówki dochodzi do spalania naturalnych zapasów organizmu, czyli glikogenu w wątrobie, który ulega całkowitemu wyczerpaniu po około 28 godzinach od spożycia ostatniego posiłku. Następnie spalany zostaje nagromadzony tłuszcz, białka złogowe, usuwane są toksyny i martwe komórki, co jest pozytywnym zjawiskiem. Jednak po tym czasie uruchamiane zostają niekorzystne procesy. Organizm rozpoczyna przekształcanie zgromadzonych w organizmie aminokwasów w glukozę, która jest podstawowym paliwem dla organizmu. Po 16 godzinach postu 50% glukozy we krwi pochodzi z aminokwasów, a po 24-28 godzinach już 100%. Skutkiem tego jest zmniejszenie masy mięśniowej. Natomiast zwiększony rozpad tłuszczów, dokładniej triacylogliceroli, powoduje wzrost stężenia wolnych kwasów tłuszczowych we krwi oraz nasila ketogenezę. W 2-3 dobie głodzenia ⅓ zapotrzebowania energetycznego mózgu zaspokajają ciała ketonowe, po kilku tygodniach ⅔, co prowadzi do rozwoju kwasicy metabolicznej.

Krótkotrwałe głodzenie (regularnie powtarzana jednodniowa głodówka) może mieć nie tylko właściwości oczyszczające, ale również profilaktyczne i terapeutyczne.

Jak donosi The American Journal of Cardiology (2008) cykliczna jednodniowa głodówka zmniejsza częstość występowania choroby wieńcowej serca o 12%. Inne niezależne badania potwierdziły poprawę wrażliwości tkanek na insulinę. Odnotowano także zmniejszenie ilości wolnych kwasów tłuszczowych, które wynikało z zahamowania procesu rozkładu trójglicerydów w tkance tłuszczowej (lipolizy). Jednak całkowita głodówka nie powinna trwać dłużej niż jeden dzień. Dodatkowo zaleca się, aby głodówkę przeprowadzać najlepiej w dniu wolnym od pracy, zarówno fizycznej, jak i umysłowej.

Długotrwałe głodzenie może być niebezpieczne.

Post trwający ponad tydzień może powodować szereg negatywnych konsekwencji, m.in. poważny niedobór witamin i składników mineralnych, zaburzenia równowagi elektrolitowej organizmu, przejściowy spadek odporności, spowolnienie pracy jelit (zaparcia), obciążenie wątroby, utratę części tkanki mięśniowej, wzrost ryzyka występowania hipoglikemii (i związanych z nią objawów, takich jak osłabienie, zmęczenie, zmniejszenie koncentracji, rozdrażnienie), zaburzeń pracy tarczycy czy układu krążenia, w tym nagłych spadków ciśnienia krwi. Stąd zbyt długie stosowanie głodówki może stanowić zagrożenie dla zdrowia, a nawet życia.

Głodówka a redukcja masy ciała.

Głodzenie jest najmniej skuteczną metodą odchudzania. Utrata masy ciała wiąże się przede wszystkim z odwodnieniem organizmu i ketozą. Organizm pozbawiony energii dostarczanej wraz z pożywieniem spowalnia procesy metaboliczne i zaczyna magazynować ją w postaci tkanki tłuszczowej, robiąc zapasy na wypadek kolejnych okresów głodu. W trakcie jej trwania dochodzi do ubytku tłuszczowej i beztłuszczowej masy ciała. Ponad to sposób ten nie daje trwałej redukcji masy ciała, bo aż 80% osób odchudzających się z zastosowaniem głodówki wraca do poprzedniej masy ciała (efekt jo-jo). Dodatkowo głodzenie może nasilać u osób z nadwagą lub otyłością występujące stłuszczenie wątroby.

Dla kogo więc głodówka?

Głodówkę (jednodniową) mogą stosować wyłącznie osoby zdrowe. Nie mogą stosować jej kobiety w ciąży i karmiące piersią, dzieci, młodzież, osoby w podeszłym wieku, niedożywione, z zaburzeniami łaknienia, chorujące na cukrzycę, wrzody żołądka i dwunastnicy, niedoczynność tarczycy czy niewydolność nerek. Głodówki trwające dłużej powinny być stosowane wyłącznie pod kontrolą lekarza, gdyż wywołują zaburzenia w funkcjonowaniu wielu narządów.

Krótkotrwały i odpowiednio zaplanowany post może przynieść pozytywne efekty w postaci oczyszczenia organizmu z zalegających toksyn, odnowy biologicznej, regeneracji i poprawy samopoczucia. Natomiast długotrwałe głodzenie może być dla nas niekorzystne, a nawet niebezpieczne.

Literatura:

  • Buczko W., Pościć albo nie pościć?, Medyk Białostocki, nr 73, marzec 2009.
  • Ciborowska H., Rudnicka A., Dietetyka. Żywienie zdrowego i chorego człowieka, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2010, s. 152-153.
  • Zahorska-Markiewicz B., Kontrowersje wokół diet, Endokrynologia, Otyłość i Zaburzenia Przemiany Materii 2005, tom 1, nr 1, s. 9–14.
  • http://www.wszechnica-zywieniowa.sggw.pl/slajdy_glodowki.pdf
Pokaż więcej wpisów z Marzec 2018
English
Strona korzysta z plików cookie w celu realizacji usług zgodnie z Polityką dotyczącą cookies. Możesz określić warunki przechowywania lub dostępu do cookie w Twojej przeglądarce.
Zamknij
pixel